Gizli ilimler Sitesi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Home BİLİM VE TEKNOLOJİ Kromozom (Chromosome)

Kromozom (Chromosome)


Google Adsense Politikaları -
Bu Reklam İçin Rahatsızlık Bildir

Kromozom, (Yunanca, chromos (renk), soma (vücut); DNA'nın "histon" proteinleri etrafına sarılmasıyla, yoğunlaşarak oluşturduğu, canlılarda kalıtımı sağlayan genetik birimlerdir.

Birçok canlı gibi insan da trilyonlarca hücreden meydana gelir. Hücre, bitkisel ya da hayvansal her türlü yaşam biçiminin en küçük birimidir. Her hücre bir sitoplazma ve çekirdekten meydana gelir. Çekirdeğin içinde ise kromozom adı verilen ipliksi parçalar bulunur. Kromozomlar, molekül yapıları çok iyi bilinen DNA (deoksiribo nükleik asit) zinciri ile histon denilen protein zincirinden oluşur. DNA zincirleri de özgül proteinleri sentezlemekle görevli gen adı verilen birimlerden oluşur.

Mitoz bölünmenin interfaz evresinde kromatin ağı şeklinde bulunan DNA, profaz evresinde kısalıp kalınlaşmaya başlar ve metafaz evresinde en kısa duruma gelir. Yaklaşık 10.000 kat kısalmış haliyle ışık mikroskobunda 100'lük objektifte incelenebilir. Kromozomlar, İ, V, J harfleri gibi biçimlerde görünür ve boyutları mikronla ölçülür. Kromozomların sayısı canlı türleri de değişiklik gösterir. Örneğin sirke sineğinde 8, kurbağada 26, farede 42, köpekte 78 kromozom vardır. İnsanın kromozom sayısı ise 46'dır. 22'si çift otozom kromozomdur. İnsan hücresinde 1 çift de eşeysel kromozom bulunur ve toplam sayı 46 eder. Eşey kromozomları kadınlarda XX, erkeklerde XY dir.[1]

Kromozomlarımızı kalıtım yoluyla anne ve babamızdan alırız: 23 kromozomdan oluşan bir takım annemizden, 23 kromozomdan oluşan bir takım da babamızdan gelir. Böylece, 23 kromozomdan oluşan iki takımımız veya 23 çiftimiz olur. Kromozom çiftleri, boyutlarına göre sıralanır; en büyük kromozom olan 1. kromozomdan başlar ve 22. kromozoma kadar gider. Geriye kalan son çifte cinsiyet kromozomları (sex chromosomes) adı verilir.[2]

Döllenme sırasında annenin yumurtasındaki 23 kromozom, babanın spermindeki 23 kromozomla birleşir. İşte bu 46 kromozom insanın yaşamında belirleyici rol oynar. Kromozomlarda yer alan ve sayıları 25 bin ile 30 bin arasında olduğu tahmin edilen genlerin oluşturduğu zincir, kişinin göz renginden boyuna, yaşam süresinden yakalanacağı hastalıklara kadar pek çok şeyi programlar. Bu genetik programlar, nükleotit denen (A, T, C, G) yapıların farklı dizilimleriyle şifrelenir.

Kromozomların mikroskop altında incelendiği bilim dalına "Sitogenetik" adı verilir. Bu şekilde kromozom sayısında (ör. Down sendromunda 47, Turner sendromunda 45) veya yapısındaki (delesyon veya translokasyon vb.) değişiklikler bu şekilde saptanabilir. Ancak kromozomlardaki bir değişikliğin mikroskopta görülebilmesi için en az 3 milyon nükleotitlik bir kısmın değişmesi gerekir, daha küçük değişiklikler ancak moleküler genetik yöntemlerle incelenebilir.[1]

Döllenme sırasında annenin yumurtasındaki 23 kromozom, babanın spermindeki 23 kromozomla birleşir. İşte bu 46 kromozom insanın yaşamında belirleyici rol oynar. Kromozomlarda yer alan ve sayıları 25 bin ile 100 bin arasında olduğu tahmin edilen genlerin oluşturduğu zincir, kişinin göz renginden boyuna, yaşam süresinden yakalanacağı hastalıklara kadar pek çok şeyi programlar. Bu genetik programlar, DNA altünitesi denen (A, T, C, G) kimyasallarıyla programlanır. Bilim adamları özellikle, 21. kromozomun içindeki 14 geni tam bir saatli bomba olarak niteliyorlar. Bu 14 genden birinde meydana gelen en ufak bir arıza Alzheimer, epilepsi, Parkinson veya lösemi hastalığına neden oluyor. Ayrıca halk arasında "Mongolluk" denilen Down sendromu ortaya çıkabiliyor.

Her insan hücresinde yaşamın yapı taşları kabul edilen 24 çift kromozom bulunuyor. Gen bilgilerini taşıyan ip biçimindeki kromozomlar uç uca eklenseydi 1.5 metrelik bir kordon oluştururdu. Kromozomların bozuk oluşumu sonucu, insanın yaşamında değişik dönemlerde, çeşitli hastalıklar ortaya çıkıyor. Bilim adamları, hangi kromozomun bozuk olduğunda hangi hastalığa neden olduğunu biliyorlar.

1.kromozom, alzheimer, ağır işitme;
2.kromozom, belleğin oluşumuyla ilgili bilgiler;
3.kromozom, akciğer kanseri;
4.kromozom; çeşitli kalıtımsal hastalıklar;
5.kromozom, akne, saç dökülmesi;
6.kromozom, diyabet, epilepsi;
7.kromozom, kronik akciğer iltihabı, şişmanlık
8.kromozom, erken yaşlanma
9.kromozom, deri kanseri;
10.kromozom, bilinmiyor;
11.kromozom, diyabet;
12.kromozom, metabolizma hastalıkları;
13.kromozom, göğüs kanseri, retina kanseri;
14.kromozom, alzheimer;
15.kromozom, doğuştan beyin özrü;
16.kromozom, crohn hastalığı;
17.kromozom, göğüs kanseri;
18.kromozom, pankreas kanseri;
19.kromozom, bilinmiyor;
20.kromozom, bilinmiyor;
21.kromozom, down sendromu, alzheimer, parkinson, lösemi, depresyonlar;
22.kromozom, yeni keşfedildi, kemik iliğinin oluşumunu düzenliyor.
23.kromozom (Y), erkeklik cinsiyetini belirliyor, cinsel organların gelişimini düzenliyor
24.kromozom (X), iki adet X kromozomu taşıyan bebek, kız oluyor. Bu kromozomdaki dejenerasyon kas erimesi, cücelik ve gece körlüğüne yol açıyor.
[3]


İnsan Kromozomları

Hücrede bölünme zamanının dışındaki dönemlerde DNA, uzun ve ipliksi şekil alır. Bu şekle "kromatin ağ" denir. Bölünme esnasında kromatin ağ kısalır ve kalınlaşır. Böylece kromozomu oluşturur. Kromozomun yapısında DNA ve protein vardır. Kromozomların şekli, büyüklüğü ve sayısı her tür için farklı ve sabittir. Aynı kromozom sayısına sahip olma iki canlının birbirine benzemesini gerektirmez. Canlıların benzerliği farklılık ve gelişmişlik kromozom sayısına değil DNA'daki bazı dizilişlere bağlıdır.

İnsanda 46 adet kromozom bulunur. Bunların içerdiği baz sayıları şöyledir: [1]

Kromozom

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
X Kromozomu
Y Kromozomu

Gen sayısı

3,148
902
1,436
453
609
1,585
1,824
781
1,229
1,312
405
1,330
623
886
676
898
1,367
365
1,553
816
446
595
1,093
125

Baz sayısı

247,200,000
242,750,000
199,450,000
191,260,000
180,840,000
170,900,000
158,820,000
146,270,000
140,440,000
135,370,000
134,450,000
132,290,000
114,130,000
106,360,000
100,340,000
88,820,000
78,650,000
76,120,000
63,810,000
62,440,000
46,940,000
49,530,000
154,910,000
57,740,000

Tanımlanmış bazlar

224,999,719
237,712,649
194,704,827
187,297,063
177,702,766
167,273,992
154,952,424
142,612,826
120,312,298
131,624,737
131,130,853
130,303,534
95,559,980
88,290,585
81,341,915
78,884,754
77,800,220
74,656,155
55,785,651
59,505,254
34,171,998
34,893,953
151,058,754
22,429,293

Kromozom 22

Kromozom 22, insan genomunda toplamda 23, otozom olaraksa 22 adet bulunan kromozom çiftlerinden biridir. Normal insan genomundaki tüm otozomlar için geçerli olduğu gibi, kromozom 22 de iki kopya halinde bulunur. İkinci en küçük insan kromozomu olan kromozom 22, yaklaşık 49 milyon baz çiftiyle, toplam hücre DNA'sının %1,5 - 2'sini kapsar.

İnsan Genomu Projesi'nde çalışan araştırmacılar, bu kromozomu oluşturan baz çiftlerinin dizisini belirlediklerini 1999'da açıklamışlardır. Bu haliyle kromozom 22, dizi çözümlemesi tamamen yapılan ilk insan kromozomu olmuştur.

Kromozomlar üzerindeki genlerin tanımlanması, genetik araştırmaların etkin bir alanıdır ve araştırmacıların farklı farklı yöntemler kullanabiliyor olması nedeniyle, öne sürülen gen sayıları değişkenlik göstermektedir. Kromozom 22, olasılıkla 500 - 800 kadar gen içermektedir.[4]

Kalıtımın Kromozomal Esası

Bitkilerde ve hayvanlarda her tür kendine özgü sabit sayıda kromozom içerir. Kromozomların sayısı Mitoz bölünmedeki düzenli ve kesin olaylarla sabit tutulur. Birçok hayvan ve bitkide kromozom sayısı eşittir. Fakat kromozomlardaki kalıtım faktörleri farklıdır.[6]

Krozomların Yapısı

İlk defa 1840 yılında botanikçi Hofmeister tarafından Tradescamia bitkisinin polen ana hücrelerinde görülmüş ve 1888 yılında Vvaldeyer tarafından da "Kromozom" ismi verilmiştir.

Hiçbir zaman yeniden yapılmazlar ya eskiden varolan kromozomun bölünme-sinden ya da tamamlama sentezleri ile yapılırlar. Yaşamın sürekliliği kromozomların devamlılığına dayanır. h-ler canlıda kromozomların sekli farklı olmasına karşın, ayni türde ayni kromozomların şekilleri birbirine benzerdir.

Örneğin, 3. kromozom bir türde ayni sekle sahip olmasına karşılık, ayni türde 3. ile 8. kromozomların şekilleri birbirinden farklıdır. Sayıları, türden türe farklı olur. sayısı ile organizasyon derecesi arasında herhangi bir bağlantı yoktur.

Küçük bir kromozom daha fazla gen taşıyabilir. Örneğin, Ascaris megalocephala un/va/ens'öe 2n = 2 (bilinen en az sayıda kromozom taşıyan canlı), Drosophila melanogaster'öe 2n = 8, insanda 2n = 46, keçide 2n = 60, bir tür istakozda 2n = 200, Ophyoglossum vulgatum (bir çeşit eğrelti otul'da 2n = 500 (canlılar arasında bilinen en fazla kromozom sayılı bitki) kromozom vardır. Normal vücut hücreleri anadan ve babadan gelen birer kromozom takımına sahiptir. Ana ve babadan gelen es kromozomların şekilleri ve büyüklükleri (eşey kromozomları hariç) birbirine eşittir. Bu çift kromozom takımı bütün vücut hücrelerinde bulunur. Böyle hücrelere "Somatik hücreler" adi verilir. Kromozom sayısı bakımından da "Diploif'tir denir ve 2n ile gösterilir. Fakat eşey hücrelerinde, ergin gametlerde ve bazı ilkel canlıların bütün hayat devrelerinde (yalnız zigot halinde Diploif) kromozomlar eslerinden yoksundur. Partenogenetik çoğalan bazı hayvanlarda, örneğin, erkek arılarda, vücut hücreleri-nin kromozom sayısı dişilerinin somatik hücrelerindekinin yarısı kadardır. Ya erkek ya da dişi eşey kromozomunu bulunduranlara "Germinatif Hücreler" denir. Esi olmayan kromozomlara da "Haploit" denir ve "n" simgesiyle gösterilir. Kromozom sayısı sabit olmakla beraber bazı özelleşmiş hücrelerde örneğin, böceklerin, özellikle bazı sineklerin tükürük bezlerinde bu sayı 2n'nin katları seklinde bir artış gösterir. Burada kromozomlar çekirdek zan parçalanmaksızın çoğalırlar. Buna "Endomitozis" ve kromozom durumuna da "Poliploidi" denir. Çekirdek büyüklüğü kromozomların miktarına bağlı olduğundan, poliploidide çekirdek hacminde büyüme görülür.

Normal bir hücrede kromozomlar gözükmez. Profazin başlangıcından basla-yarak gittikçe yay seklinde kıvrılan ve kalınlaşan ince kromatin ağı seklindedir. Sonunda türlere özgü kromozom seklini alıncaya kadar kıvrılma devam eder. Dino-f/age/lata'öa kromozomlar her zaman gözükür. Çünkü bunlarda çekirdek zan yoktur ve DNA, bazik proteinlere bağlı değildir. Bu tip hücrelere "Mezokaryotik" hücreler denir. Bir kromozomu kaba taslak dıştan incelemeye baslarsak su kısımlar görülür: Aralarında genel olarak açı bulunan iki koldan oluşur. Kollar, primer boğumla birbirinden ayrılmıştır, buna "Sentromer" (Kinetokor) denir. iki kolu birbirine eşit olan kromozomlara "Metasentrik", eşit olmayanlara ise "Submetasentrik" denir. Bir kollu gibi görünen kromozomlara da "Akrosentrik" (buniann sentromeri kromozomların ucundadır) kromozomlar denir. bazı hayvan grupları bu üç tipten yalnız birine sahiptir. Örneğin amfibiler yalnız Metasentrik kromozomlara sahiptir.

Kromozomlar üzerinde bu primer (birincil) boğumlardan başka, sekonder (ikincil) boğumlar da bulunabilir. Bazen (genellikle) kromozomun uç kısmında uydu "Satellit" denilen yuvarlak ya da uzunca bir yapı bulunur. Uydu, kromozoma ince bir kromatin ipliğiyle bağlıdır. Bu tip kromozomlara SAT kromozomlar denir. Sentromerler kromozomların iğ ipliğine takılmasını sağlar. Sentromeri olmayan bir kromozom bölünmeye katılamaz ve tasfiye olur. Bu boğulma yerlerinde bulunan genler, rRNA'ları ve dolayısıyla çekirdekçikleri organize ederler. Bu genler çok defa yüzlerce kopya halinde bulunur ve buna 'Gen Amplifikasyon'u ya da "Redunanz" denir. Kromozomların uçlarına da "Telomer7" denir.

Kromozomun (İnsanda) İnce Yapısı: Çözülmüş DNA'nın uzunluğu, bölünmekte olan hücredeki paketlenmiş kromozomlardan yaklaşık 100.000 defa daha fazladır. insan kromozomlarının ağırlığı, kabaca, DNA ve kromozomdaki proteinlerin toplamına eşittir. DNA'nın "Histonlar" olarak bilinen kromozomal proteinlerle olan bağlantıları, tamamen yoğunlaşmış kromozomlar içinde DNA'nın inanılmaz derecede sıkıca paketlenmesini sağlar.

Bölünmeyen hücrelerde, çekirdek, kromatin olarak bilinen, kaba ve şekilsiz bir granüler materyal içerir. Kromatin, elektronmikroskop altında incelendiğinde, 0.3-0.5 mp çapında boncuk dizisi gibi belirli bir yapıya sahip olduğu görülür. Bu kromatin ipliğine çok defa "Kromonema" denir. Kromonemalar, bölünme evresine girmiş kromozomlarda. "Matrix" denen, proteinlerden yapılmış amorf bir madde içerisinde bulunur. Bölünmelerin haricinde, kromatin iplikler çözünmüş olarak bulundukları için, ışık mikroskobunda görülmezler. Kromatinlerin her bir boncuğuna "Nucleosom" (eski adlandırılması ile Kromomer) denir. Nukleozom, dört farklı histon çeşidinin her birinden ikişer adet molekül içeren bir Nukleozom çekirdeğinden ve bunun üzerinde bir çember gibi sarili olan DNA'dan oluşur. DNA, Nukleozom çekirdeğinin etrafında tam olarak iki defa dönmüştür. Nukleozomlar birbirlerine "Linker DNA = Bağlayıcı DNA" denen çok uzun olmayan bir DNA zinciri ile bağlanmışlardır. Besinci çeşit histon, nukleozomun dış yüzünde yer alır ve muhtemelen nukleozomun kararlı kalmasını ve DNA'nın bulunduğu yere sabitleştirilmesini sağlar.

DNA'nın Nukleozom etrafında dönen kısmı yaklaşık 200 baz çiftinden oluşmuştur ve bunun da yaklaşık 1/6'si sarılmadan durur. Eğer hücreler bölünme-leri sırasında incelenirlerse, kromozomların bölünmeye yaklaştıkça yoğunlaştıkları görülür. Bölünen hücrelerdeki DNA'nın ve proteinlerin bu denli siki paketlenme mekanizmaları tam olarak bilinmemektedir; fakat birincil ve ikincil kıvrılmaların bu yoğunlaşmada önemli olduğu açıktır.

Kromatinin yoğunlaşma derecesi. yapısal ve regülatör genlerin ürün verme derecelerinin göstergesidir. Çeşitli kanıtlar, kıvrılmamış, yani çözülmüş kromatin-deki genlerin, yoğunlaşmış kromatindeki genlerden çok daha fazla okunduklarını göstermektedir. Kadınlarda çok siki paketlenmiş X kromozomlarından biri (Barr Cisimciği), kalıtsal olarak işlevsizdir; nitekim homologu olan, çözülmüş ve uzamış olan ikinci X kromozomu yüzlerce okunabilir durumda gen taşır. Hücre bölünme-sinden önce kromozomlar gittikçe yoğunlaşırken (anafazda en yoğun durumuna ulaşır), bazı kromozomların bazı bölgelerinin diğer kısımlardan daha fazla yoğunlaştığı görülür. Boyama ile, belirli evrelerde, belirli yoğunlaşma (kondensasyon) bölgeleri taşıyan kromozomlar gösterilebilir. Özel boyama teknikleriyle bir kromozon üzerinde açık (az yoğunlaşmış bölgeler = Eukromatik Bölgeler) ve koyu (çok yoğunlaşmış = Heterokromatik Bölgeler) bantlar seklinde görülen kromatin kısımları saptanır. Her kromozomdaki bantların konumu kendine özgüdür ve bu bantlaşmanın incelenmesi, genetik programın aydınlatılması için çok önemli sonuçlar verir. Her ne kadar bölünmekte olan hücrelerdeki kromozomların açık renkli bantlarındaki kromatin, koyu renkli olan kısımlardakine (yani çok siki paketlenmiş) göre nispeten daha çok okunabilen gen taşırsa da, bölünme olayının ilerlemiş evrelerinde, kromozomun hiçbir kısmında artık gen okunması meydana gelmez. Çünkü paketlenme en üst düzeyine ulaşır. mRNA'ya tercüme, yalnız, bölünme döngüsüne girmemiş hücrelerdeki, kısmen gevşemiş kromatin kısımlarında gerçekleşir.

Histonlar, üç çeşit kromozomal proteinden ancak bir grubudur. diğer ikisi yapısal ve regülatör proteinlerdir. Histonları alınan kromozomun sekli bozulmaz; çünkü sekli oluşturan yapısal proteinlerdir. Çıplak DNA sarmalları bu yapısal proteinlere tutunurlar. Regülatör proteinler en az bilinen gruptur. Büyük bir olasılıkla DNA'nın çift sarmallarını ya da DNA'nın en azından yapısal ve regülatör genlerini içeren kısımlarını tümüyle örterek kapatırlar ve böylece okunmalarını önlerler. Kromozomal regülatör proteinlerin etkisini, gelişme süreci içerisinde, belirli bir zamana ve sıraya göre gösterdiği ve böylece organizmadaki yapıların bir zaman dizisi içerisinde ortaya çıktığı bilinmektedir.

Dev kromozomların incelenmesi (sineklerin tükürük bezlerinde, Malpiki kanalındaki hücrelerde ve bazı yağ dokularında) oldukça önemli bilgiler vermiştir. Çünkü endomitozis ile kromozomlar binlerce defa bölünmesine karşın, yavru kromonemalar yan yana kalmakta ve bu suretle kuvvetli boyanan DNA bantları meydana gelmektedir. Biz dev kromozomları haploit olarak kabul ediyoruz. Çünkü ana ve babadan gelen kromozom çifti bunlarda birbirine kaynaşmış durumdadır. Mutasyonların gösterilmesinde önemli rol oynarlar. Çünkü haploit olduğundan çekinik genler dahi etkisini fenotipte gösterebilecektir.

Dev kromozomların özel bir durumunu yumurta sarisi bakımından zengin olan balık, amfibi, sürüngen ve kuşlarda görüyoruz. Mayoz bölünmenin profaz evresinde, homolog kromozomlar lamba seklinde dizilirler .

Kromozomların döller boyunca sabit tutulması, gamet oluşumu sırasında, homolog kromozomların ikiye ayrılması ve yalnız bir tanesinin gametlere verilmesiyle mümkün olur. 2n sayısı döllenme ile tekrar sağlanır. Her kromozom içerisinde bir ya da birkaç özelliği kontrol eden birçok gen vardır. Her gen belirli bir yerde bulunur; bu yere lokus denir (çoğul loki). Her hücrede ayni kromozomdan bir çift bulunduğundan aynı özelliğe etki eden genler de çift (en azından) halde bulunur (Y kromozomunda bulunanlar hariç). Kromozomlar birbirinden ayrılırken genler de buna uygun olarak ayrılır. Genler, kromozomların içinde bir doğrultu üzerinde dizilmişlerdir. Homolog kromozomlarda ayni genler ayni yerlerde bulunurlar. dolayısıyla mayoz esnasında sinapsis yapan kromozomlar, noktası noktasına kavuştuklarından homolog genler tamamen birbirlerinin karşısına gelirler.[5][6]

Turner Sendromu (Turner syndrome)

Turner sendromu, bir eksik kromozomun (chromosome) neden olduğu genetik (genetic) bir hastalıktır. Turner sendromunun ne olduğunu anlayabilmek için, genler (genes) ve kromozomlar hakkında bir miktar bilgi sahibi olmak yararlı olacaktır.

Turner sendromu, yalnızca kadınları etkiler ve bir X kromozomunun tamamen veya kısmen eksik olmasından kaynaklanır. Turner sendromlu bir kız çocuğunda veya kadında olağan iki X kromozomu (46,XX) yerine yalnızca bir X kromozomu (45,X) vardır.

Bazı durumlarda, hastalıktan etkilenen kişide bütün X kromozomu yerine X kromozomunun yalnızca bir kısmı eksiktir. Bu kişiler, X kromozomunun tamamının eksik olduğu kişilere göre hastalıktan daha az etkilenirler. Turner sendromlu kişinin mozaik (mosaic) olma olasılığı da vardır: Bu durumda, bazı hücrelerinde normal sayıda X kromozomu (XX) varken, bazı hücrelerinde yalnızca bir X kromozomu (X) bulunur. Bu tür bir mozaikte, Turner Sendromunun etkileri tüm vücuttaki XX hücrelerinin X hücrelerine olan oranına bağlıdır.

Az sayıda Turner Sendromlu kadında tek X kromozomunun yanı sıra bir parça da Y kromozomu materyali bulunur. Y kromozomu materyali bu kişilerin yumurtalıklarında (ovaries) (vücudun yumurta (egg) üreten bölümü) tümör (kanser, cancer) geliştirme riskine neden olduğu için, bu kişilerin tespit edilmesi önemlidir. Nadir rastlanan bu kişilere, genellikle yumurtalıkların alınması için ameliyat olmaları tavsiye edilir.[2]

XYY Sendromu

XYY sendromu (XYY syndrome), fazladan bir kromozomun (chromosome) neden olduğu genetik (genetic) bir hastalıktır. XYY sendromunun ne olduğunu anlayabilmek için, genler (genes) ve kromozomlar hakkında bir miktar bilgi sahibi olmak yararlı olacaktır.

XYY sendromu yalnızca erkekleri etkiler ve fazladan bulunan bir Y kromozomundan kaynaklanır. XYY sendromlu erkekte, olağan bir X kromozomu ve bir Y kromozomunun (46,XY) yerine bir X kromozomu ve iki Y kromozomu (47, XYY) vardır. XYY sendromlu bir erkeğin mozaik (mosaic) olma olasılığı da vardır: Bu durumda, bazı hücrelerinde normal sayıda cinsiyet kromozomu (XY) varken, bazı hücrelerinde fazladan bir Y kromozomu (XYY) bulunur. Bu tür bir mozaikte, XYY sendromunun etkileri tüm vücuttaki XY hücrelerinin XYY hücrelerine olan oranına bağlıdır.[7]

Kaynaklar

[1] tr.wikipedia.org/wiki/Kromozom
[2]Turner Sendromu, information on (22) Turner Syndrome is in Turkish, edition prepared in July 2005, www.gig.org.uk/docs/translations/turkish/22-turner-t-turkish.pdf
[3] www.genetikbilimi.com/genbilim/kromozom.htm
[4] tr.wikipedia.org/wiki/Kromozom_22
[5] www.weblopedi.com/biyoloji_konu_anlatimi/kromozomların_yapisi-t814.0.html
[6] www.geocities.com/biyolojiyazilari/kromozom.html
[7] www.gig.org.uk/docs/translations/turkish/25-xyyt-turkish.pdf




YASAL UYARI
Gizlimi.com sitemizin içerisinde yer alan tüm içeriklerin telif hakları içeriklerin sahiplerine ve/veya yasal temsilcilerine aittir. Gizlimi.com da yer alan ve telif hakkı ihlaline neden olan bir içeriği,dosyayı,kodu kaldırmamıza yardımcı olmak için lütfen bize iletişim bölümümüzden bildiriniz. Dosya en geç 24 saatte kaldırılacaktır.

5846 sayılı kanunun 25. maddesinin ek 4. maddesine göre hakkı ihlal edilen öncelikle üç gün içinde ihlalin durdurulmasını istemek zorundadır.Gizlimi.com 'da yayınlanan diğer yazıların, materyallerin, resimlerin, kodların, şekillerin her türlü elektronik ve gerçek ortamda yayın hakkı (aksi ilgili sayfalarda ayrıca belirtilmediği sürece) Gizlimi.com 'a aittir. Bu materyaller, kaynak gösterilmek ve link verilmek koşuluyla kopyalanabilir.

 

EN GÜZEL DUALAR



fatura ödeme tl yükleme kredi karti borc sorgulama fatura ödeme tl yükleme digiturk fatura ödeme kredi kartı borç sorgulama fatura ödeme tl yükleme kredi karti borc sorgulama fatura ödeme tl yükleme digiturk fatura ödeme kredi kartı borç sorgulama